In 1997, Báez-Duarte gave a probabilistic proof of the asymptotic formula for the partition function, which had originally been proved by Hardy-Ramanujan. Based on the probabilistic approach, this paper proves an asymptotic formula for the coefficients of the elliptic modular $j$-function using various expressions in terms of modular functions having simple infinite products.
论文ID : 2510.10598标题 : An alternative proof of the asymptotic formula for the Fourier coefficients of the elliptic modular j j j -function作者 : Karin Ikeda (Kyushu University)分类 : math.NT (Number Theory)发表时间 : 2025年10月12日论文链接 : https://arxiv.org/abs/2510.10598 本文基于Báez-Duarte在1997年提出的概率论方法,给出了椭圆模j j j -函数Fourier系数渐近公式的一个新证明。该方法利用具有简单无穷乘积表达式的模函数的各种表示,通过概率论技术证明了经典的渐近公式 c n ∼ e 4 π n 2 n 3 / 4 c_n \sim \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{3/4}} c n ∼ 2 n 3/4 e 4 π n 。
核心问题 : 本文研究椭圆模j j j -函数的Fourier系数的渐近行为。j j j -函数定义为:
j ( τ ) = E 4 ( τ ) 3 η ( τ ) 24 = 1 q + 744 + 196884 q + 21493760 q 2 + ⋯ j(\tau) = \frac{E_4(\tau)^3}{\eta(\tau)^{24}} = \frac{1}{q} + 744 + 196884q + 21493760q^2 + \cdots j ( τ ) = η ( τ ) 24 E 4 ( τ ) 3 = q 1 + 744 + 196884 q + 21493760 q 2 + ⋯ 问题重要性 :j j j -函数是模形式理论中的核心对象,与"Monster"简单群有深刻联系其Fourier系数的渐近公式是解析数论的经典问题 该公式在数学物理和代数几何中有重要应用 现有方法局限性 :传统证明使用圆法(circle method),由Petersson和Rademacher独立完成 后续证明基于奇异模的迹公式,技术复杂 缺乏直观的概率论解释 研究动机 : 受Báez-Duarte关于分拆函数概率证明的启发,寻求更直观和统一的证明方法提出新的概率论证明方法 : 将Báez-Duarte的概率技术推广到j j j -函数的Fourier系数分析建立多种模函数表示 : 利用theta函数和Hauptmodul的不同表达式提供多个独立证明证明强Gauss条件 : 为相关的无穷乘积函数建立了概率论的中心极限定理统一框架 : 为一般eta商函数的渐近分析提供了系统方法证明j j j -函数Fourier系数的渐近公式:
c n ∼ e 4 π n 2 n 3 / 4 ( n → ∞ ) c_n \sim \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{3/4}} \quad (n \to \infty) c n ∼ 2 n 3/4 e 4 π n ( n → ∞ )
对于幂级数 F ( t ) = ∑ n = 0 ∞ f n t n F(t) = \sum_{n=0}^{\infty} f_n t^n F ( t ) = ∑ n = 0 ∞ f n t n ,定义随机变量 X t X_t X t :
P [ X t = n ] : = f n t n F ( t ) P[X_t = n] := \frac{f_n t^n}{F(t)} P [ X t = n ] := F ( t ) f n t n
关键量:
均值:m ( t ) = t d d t log F ( t ) m(t) = t\frac{d}{dt}\log F(t) m ( t ) = t d t d log F ( t ) 方差:σ 2 ( t ) = t d d t m ( t ) \sigma^2(t) = t\frac{d}{dt}m(t) σ 2 ( t ) = t d t d m ( t ) 特征函数:E [ e i θ X t ] = F ( e i θ t ) F ( t ) E[e^{i\theta X_t}] = \frac{F(e^{i\theta}t)}{F(t)} E [ e i θ X t ] = F ( t ) F ( e i θ t ) 定义标准化随机变量 Z ( t ) = X ( t ) − m ( t ) σ ( t ) Z(t) = \frac{X(t)-m(t)}{\sigma(t)} Z ( t ) = σ ( t ) X ( t ) − m ( t ) ,强Gauss条件要求:
lim t → R ∫ − π σ ( t ) π σ ( t ) ∣ E [ e i θ Z ( t ) ] − e − 1 2 θ 2 ∣ d θ = 0 \lim_{t \to R} \int_{-\pi\sigma(t)}^{\pi\sigma(t)} |E[e^{i\theta Z(t)}] - e^{-\frac{1}{2}\theta^2}|d\theta = 0 lim t → R ∫ − πσ ( t ) πσ ( t ) ∣ E [ e i θZ ( t ) ] − e − 2 1 θ 2 ∣ d θ = 0
引理2.2 : 若F ( t ) F(t) F ( t ) 满足强Gauss条件,则:
f n ∼ F ( τ n ) 2 π σ ~ ( τ n ) τ n n f_n \sim \frac{F(\tau_n)}{\sqrt{2\pi\tilde{\sigma}(\tau_n)}\tau_n^n} f n ∼ 2 π σ ~ ( τ n ) τ n n F ( τ n )
其中τ n \tau_n τ n 是方程m ~ ( τ n ) = n \tilde{m}(\tau_n) = n m ~ ( τ n ) = n 的解。
利用Kaneko的恒等式:
j ( τ ) = 27 ( θ 0 ( τ ) 8 + θ 2 ( τ ) 8 + θ 3 ( τ ) 8 ) ( θ 0 ( τ ) − 8 + θ 2 ( τ ) − 8 + θ 3 ( τ ) − 8 ) j(\tau) = 27(\theta_0(\tau)^8 + \theta_2(\tau)^8 + \theta_3(\tau)^8)(\theta_0(\tau)^{-8} + \theta_2(\tau)^{-8} + \theta_3(\tau)^{-8}) j ( τ ) = 27 ( θ 0 ( τ ) 8 + θ 2 ( τ ) 8 + θ 3 ( τ ) 8 ) ( θ 0 ( τ ) − 8 + θ 2 ( τ ) − 8 + θ 3 ( τ ) − 8 )
将j j j -函数分解为三个部分:
H 1 ( τ ) = 27 ( ( θ 0 ( τ ) θ 2 ( τ ) ) 8 + ( θ 3 ( τ ) θ 2 ( τ ) ) 8 ) H_1(\tau) = 27\left(\left(\frac{\theta_0(\tau)}{\theta_2(\tau)}\right)^8 + \left(\frac{\theta_3(\tau)}{\theta_2(\tau)}\right)^8\right) H 1 ( τ ) = 27 ( ( θ 2 ( τ ) θ 0 ( τ ) ) 8 + ( θ 2 ( τ ) θ 3 ( τ ) ) 8 ) H 2 ( τ ) = 27 ( ( θ 0 ( τ ) θ 3 ( τ ) ) 8 + ( θ 3 ( τ ) θ 0 ( τ ) ) 8 ) H_2(\tau) = 27\left(\left(\frac{\theta_0(\tau)}{\theta_3(\tau)}\right)^8 + \left(\frac{\theta_3(\tau)}{\theta_0(\tau)}\right)^8\right) H 2 ( τ ) = 27 ( ( θ 3 ( τ ) θ 0 ( τ ) ) 8 + ( θ 0 ( τ ) θ 3 ( τ ) ) 8 ) H 3 ( τ ) = 27 ( ( θ 2 ( τ ) θ 3 ( τ ) ) 8 + ( θ 2 ( τ ) θ 0 ( τ ) ) 8 ) H_3(\tau) = 27\left(\left(\frac{\theta_2(\tau)}{\theta_3(\tau)}\right)^8 + \left(\frac{\theta_2(\tau)}{\theta_0(\tau)}\right)^8\right) H 3 ( τ ) = 27 ( ( θ 3 ( τ ) θ 2 ( τ ) ) 8 + ( θ 0 ( τ ) θ 2 ( τ ) ) 8 ) 对于函数P m , a ( t ) = ∏ n = 0 ∞ ( 1 − t m n + a ) − 1 P_{m,a}(t) = \prod_{n=0}^{\infty}(1-t^{mn+a})^{-1} P m , a ( t ) = ∏ n = 0 ∞ ( 1 − t mn + a ) − 1 和Q ( t ) = ∏ n = 1 ∞ ( 1 + t 2 n − 1 ) Q(t) = \prod_{n=1}^{\infty}(1+t^{2n-1}) Q ( t ) = ∏ n = 1 ∞ ( 1 + t 2 n − 1 ) ,建立:
均值和方差估计 :
m P m , a ( t ) = π 2 6 m ρ 2 + O ( 1 ρ ) m_{P_{m,a}}(t) = \frac{\pi^2}{6m\rho^2} + O(\frac{1}{\rho}) m P m , a ( t ) = 6 m ρ 2 π 2 + O ( ρ 1 ) σ P m , a 2 ( t ) = π 2 3 m ρ 3 + O ( 1 ρ 2 ) \sigma^2_{P_{m,a}}(t) = \frac{\pi^2}{3m\rho^3} + O(\frac{1}{\rho^2}) σ P m , a 2 ( t ) = 3 m ρ 3 π 2 + O ( ρ 2 1 ) m Q ( t ) = π 2 24 ρ 2 + O ( 1 ρ ) m_Q(t) = \frac{\pi^2}{24\rho^2} + O(\frac{1}{\rho}) m Q ( t ) = 24 ρ 2 π 2 + O ( ρ 1 ) σ Q 2 ( t ) = π 2 12 ρ 3 + O ( 1 ρ 2 ) \sigma^2_Q(t) = \frac{\pi^2}{12\rho^3} + O(\frac{1}{\rho^2}) σ Q 2 ( t ) = 12 ρ 3 π 2 + O ( ρ 2 1 ) 其中ρ = − log t \rho = -\log t ρ = − log t 。
定理2.4 : 通过验证Lyapunov条件:
lim n → ∞ ∑ k = 1 r n 1 s n 2 + δ E [ ∣ X n , k ∣ 2 + δ ] = 0 \lim_{n \to \infty} \sum_{k=1}^{r_n} \frac{1}{s_n^{2+\delta}} E[|X_{n,k}|^{2+\delta}] = 0 lim n → ∞ ∑ k = 1 r n s n 2 + δ 1 E [ ∣ X n , k ∣ 2 + δ ] = 0
来建立强Gauss条件。
本文为纯理论研究,通过以下方式验证:
多重表示验证 : 使用theta函数表示和Hauptmodul表示两种不同方法分量分析 : 分别计算H 1 , H 2 , H 3 H_1, H_2, H_3 H 1 , H 2 , H 3 的贡献,验证主项来源数值一致性 : 确保不同方法得到相同的渐近公式Euler-Maclaurin公式的应用需要O ( log ( 1 / λ ) ) O(\log(1/\lambda)) O ( log ( 1/ λ )) 精度 无穷乘积的截断误差为O ( e − c / λ ) O(e^{-c/\lambda}) O ( e − c / λ ) 整体计算复杂度为多项式级别 定理3.2 : j j j -函数的Fourier系数满足:
c n ∼ e 4 π n 2 n 3 / 4 ( n → ∞ ) c_n \sim \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{3/4}} \quad (n \to \infty) c n ∼ 2 n 3/4 e 4 π n ( n → ∞ )
H 1 H_1 H 1 的贡献 :
h 1 , n ∗ ∼ e 4 π n 2 n 27 / 4 h_{1,n}^* \sim \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{27/4}} h 1 , n ∗ ∼ 2 n 27/4 e 4 π n H 2 H_2 H 2 的贡献 :
h 2 , n ∼ e 4 π n 2 2 n 3 / 4 h_{2,n} \sim \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{2\sqrt{2}n^{3/4}} h 2 , n ∼ 2 2 n 3/4 e 4 π n H 3 H_3 H 3 的贡献 :
h 3 , n ∼ e 4 π n 2 2 n 3 / 4 h_{3,n} \sim \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{2\sqrt{2}n^{3/4}} h 3 , n ∼ 2 2 n 3/4 e 4 π n 关键发现 : H 2 H_2 H 2 和H 3 H_3 H 3 提供主要贡献,而H 1 H_1 H 1 的贡献在渐近意义下可忽略。
通过9个不同的Hauptmodul表示(N = 2 , 3 , 4 , 5 , 7 , 9 , 13 , 25 N = 2,3,4,5,7,9,13,25 N = 2 , 3 , 4 , 5 , 7 , 9 , 13 , 25 )验证了相同的渐近公式:
N N N 主项 渐近系数 2 2 24 / j 2 2 2^{24}/j_2^2 2 24 / j 2 2 e 4 π n 2 n 3 / 4 \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{3/4}} 2 n 3/4 e 4 π n 3 3 18 / j 3 3 3^{18}/j_3^3 3 18 / j 3 3 e 4 π n 2 n 3 / 4 \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{3/4}} 2 n 3/4 e 4 π n 5 5 15 / j 5 5 5^{15}/j_5^5 5 15 / j 5 5 e 4 π n 2 n 3 / 4 \frac{e^{4\pi\sqrt{n}}}{\sqrt{2}n^{3/4}} 2 n 3/4 e 4 π n
Petersson-Rademacher (1932-1938) : 首次使用圆法证明Murty-Sampath (2016) : 基于奇异模迹公式的证明Báez-Duarte (1997) : 分拆函数的概率论证明本工作 : 将概率方法推广到模函数圆法 : 技术复杂,需要深入的解析数论知识奇异模方法 : 依赖代数几何理论概率方法 : 直观,统一,可推广性强成功将Báez-Duarte的概率方法推广到椭圆模j j j -函数 提供了多个独立的证明路径,增强了结果的可靠性 建立了处理一般eta商函数的系统框架 方法仅适用于具有"好"无穷乘积表示的模函数 强Gauss条件的验证在某些情况下仍然技术性较强 对于某些Hauptmodul,尚未找到合适的正系数表示 推广到其他模函数和L-函数 研究更一般的eta商函数族 探索与物理中配分函数的联系 方法创新性 : 首次将概率论方法系统应用于模函数系数分析证明完整性 : 提供了多个独立验证路径技术深度 : 巧妙结合了模形式理论、概率论和解析数论写作清晰 : 结构合理,技术细节充分适用范围 : 方法局限于特定类型的模函数计算复杂性 : 某些估计仍需要精细的渐近分析一般化程度 : 对于不满足强Gauss条件的函数缺乏处理方法理论贡献 : 为模函数系数分析提供了新的工具方法论价值 : 概率方法在数论中的成功应用可复现性 : 方法清晰,易于验证和推广具有良好无穷乘积表示的模函数 eta商函数的渐近分析 相关L-函数和生成函数的研究 本文引用了20篇重要文献,涵盖:
模形式理论经典文献(Bruinier等) 概率论基础(Billingsley) 相关数论工作(Murty, Kaneko等) Hauptmodul理论(Conway-Norton, Fricke) 总体评价 : 这是一篇高质量的数论理论论文,成功地将概率论方法引入模函数理论,为经典问题提供了新的视角和工具。方法具有创新性和可推广性,对相关领域的发展具有重要意义。